Achterban en regionaal beleid: aandachtspunten voor adviesraden

Resultaten Monitor gemeentelijke (Wmo) adviesraden Sociaal Domein
Nieuws • 12 mei 2017

Veel raden hebben de afgelopen jaren forse veranderingen en ontwikkelingen doorgemaakt. De verbreding van het sociaal domein vraagt van raden een flinke investering in kennis en tijd. Goede ondersteuning van lokale raden is daarbij een belangrijke voorwaarde om burger- en cliëntenparticipatie op een goede manier vorm te geven. Hoe worden adviesraden vanuit de gemeenten gefaciliteerd? En welke aandachtspunten zien de raden voor de toekomst? Movisie zocht dit uit op verzoek van de Koepel Adviesraden Sociaal Domein. 

Begin 2017 is een digitale vragenlijst uitgezet onder de leden van de Koepel Adviesraden Sociaal Domein. Met als centrale thema’s de huidige stand van zaken onder (Wmo) adviesraden, de omvang en de wijze waarop adviesraden door hun gemeente worden gefaciliteerd en aandachtspunten voor de toekomst. 100 adviesraden gaven respons. De resultaten geven een beeld van de wensen en uitdagingen voor de toekomst van de lokale adviesraden en de behoefte aan ondersteuning vanuit de Koepelorganisatie. De belangrijkste aandachtspunten lichten wij hieronder uit.

Veel raden zijn op dit moment bezig met het leggen van een nieuwe basis. Hierdoor ontstaat er meer ruimte voor doorontwikkeling op de gebieden als; inzet van ervaringsdeskundigheid, omgaan met regionalisering, de verbinding met andere partijen, signalen ophalen bij de achterban en de onafhankelijk positie bewaken.

Twee belangrijke aandachtspunten voor raden daarbij zijn:

1. Signaleren en bereiken van de achterban

Veel raden hebben de wens om onafhankelijker te functioneren, zelf de agenda te bepalen en meer ongevraagd advies te geven. Om dat te kunnen doen is het signaleren in de samenleving en het betrekken van de achterban van groot belang. Deze rol als vertolker van het burger/cliëntperspectief verdient meer aandacht. Uit het onderzoek van Movisie blijkt dat dit het belangrijkste focuspunt is voor de toekomst. Het betrekken van de gebruikers in het sociaal domein en hun stem horen is niet altijd geborgd en blijft dus prioriteit vragen. Raden zoeken naar de juiste manieren om hier vorm aan te geven. Het versterken van competenties zoals netwerkvaardigheden, een eropaf mentaliteit en creativiteit kunnen hier behulpzaam bij zijn. Daarnaast speelt ook de factor tijd een rol bij het signaleren van wat er speelt in de samenleving. Ook dit vraagt om een kritische blik op de taken van een adviesraad en de gestelde prioriteiten.

2. Regionale ontwikkelingen en betrokkenheid

Raden signaleren dat steeds meer zaken regionaal worden belegd, terwijl de raden zich niet hebben georganiseerd op dit niveau en dus geen inspraak hebben. De raden vragen ondersteuning bij wat de rol van een adviesraad zou kunnen of moeten zijn in regionale ontwikkelingen. Moet de raad regionaal betrokken zijn bij beleidsvormingsprocessen of ligt hun rol meer lokaal? Lokaal vindt de raad de thema’s die leven bij inwoners om -gevraagd en ongevraagd- te agenderen. En tegelijkertijd worden er regionaal mogelijk beslissingen genomen waar het cliënt/inwonersperspectief in mee moet worden genomen. Dit vraagstuk vraagt om visie en keuzes als adviesraad.

Deze twee aandachtspunten laten zien dat dat werken vanuit de samenleving en het burgerperspectief van groot belang is om de onafhankelijkheid van een adviesraad vorm te geven. Het beleidsperspectief heeft de gemeente zelf al in huis, de raad voegt het burger/cliëntperspectief als nieuw perspectief toe. Dit vormen interessante uitdagingen voor de toekomst van de adviesraden en voor de gemeenten zelf.

Meer weten over de resultaten van het onderzoek? Lees hier het volledige rapport.

Anne Lucassen

Heeft u een vraag? Neem contact op met onze expert.

Anne Lucassen