Meeveranderen van de organisatie

Om een vernieuwd model en vernieuwde aanpak van cliëntenparticipatie succesvol te implementeren, zijn ook interne veranderingen binnen uw gemeente nodig. Nieuwe, meer directe, bij de vraag en doelgroep passende vormen van cliëntenparticipatie bieden meer ruimte voor de leefwereld van inwoners. Uw gemeente moet zich daarop aanpassen.

Integrale advisering door een adviesorgaan of brede advies/participatieraad vraagt ook om een integrale werkwijze aan u als gemeente: beleid raakt steeds vaker inwoners die naast de Wmo ook te maken hebben met de Participatie- of Jeugdwet. Dat vraagt om beleidsafstemming tussen afdelingen en het doordenken van consequenties van deelbeleid voor een grotere groep inwoners. Dit raakt aan de intern georganiseerde werkprocessen en communicatielijnen. Zijn deze (nog) dienstbaar aan de nieuwe adviesstructuur en de veranderende manier waarop beleidsontwikkeling en evaluatie tot stand komen?

'Het idee is dat de overheid participeert in de wereld van haar inwoners, in plaats van andersom'

Omslag in cultuur en werkwijze

Het idee is kortom: de overheid participeert in de wereld van haar inwoners, in plaats van dat inwoners participeren in de wereld van de overheid. Overheidsparticipatie dus. Dit betekent dat u meer van buiten naar binnen werkt in plaats van andersom en dat is een ingrijpende omslag in cultuur en werkwijze. Dit is een leerproces en een transformatie die blijvend aandacht vraagt om de vernieuwing daadwerkelijk te kunnen realiseren. De gemeentelijke logica en traditionele manier van organiseren in afzonderlijke beleidsterreinen en loketten, sluit vaak niet aan bij de logica en integrale vragen van inwoners waar meerdere beleidsterreinen mee gemoeid (kunnen) zijn.

 

Clientenparticipatie-meeveranderen-organisatie.jpg

Tips

  • Wees alert op signalen en ongevraagd advies
    Signalen van inwoners komen op allerlei plekken naar voren en vragen en knelpunten worden via allerlei kanalen geventileerd. Dit vraagt alertheid en een beweging naar inwoners toe om die signalen op te halen en ze eventueel te ‘vertalen’ naar een adviesvraag.
  • Terugkoppeling naar inwoners die meedenken
    Een kritieke succesfactor voor de participatie van inwoners is het zorgdragen voor terugkoppeling naar inwoners die in een eerdere (beleids)fase inbreng hebben gehad. Ook als (on)gevraagde adviezen niet zijn overgenomen willen inwoners weten wat er met hun inbreng is gedaan en waar dat al dan niet toe heeft geleid. Communiceer vooraf op welke wijze en (globale) termijn meedenkende burgers en cliënten iets terug horen. Dit vergroot de motivatie om een volgende keer weer mee te denken en het vergroot de betrouwbaarheid van de gemeente aanzienlijk.
  • Neem andere beleidsambtenaren mee in de beweging
    Als beleidsambtenaren vragen om een goed advies, vraag dan door: van wie wil je dit advies, wat zijn relevante partijen, wat past bij jou, in welke beleidsfase ben je of wil je het advies, hoeveel ruimte is er nog om adviezen van inwoners over te nemen? Dit maakt collega-ambtenaren bewust van wat ze vragen en wat er van hun kant nodig is om een goed advies van inwoners te krijgen.  
  • Stel je kwetsbaar en lerend op als gemeente
    Er hoeft geen beleidsnotitie te liggen om met inwoners in gesprek te gaan. En hoe u met inwoners in gesprek gaat en hun input gebruikt voor beter beleid en betere dienstverlening, is een proces van vallen en opstaan dat vaak andere competenties vraagt. Bedenk als gemeente hoe u hierin met elkaar kunt groeien.

Hoe ontwikkelt u een nieuw model?

Bekijk hier

Integraal werken
Overheidsparticipatie