Over beleid

Vanuit de Wmo en de Jeugdwet bent u als gemeente primair verantwoordelijk voor de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling. Dat is hard nodig, want huiselijk geweld maakt veel slachtoffers. Daarom is het belangrijk om een samenhangend beleid te maken voor wat lokaal en wat regionaal moet gebeuren.  

Regiovisie en lokaal beleid

De rijksoverheid stelt regionale middelen beschikbaar aan de 35 centrumgemeenten voor de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling. De centrumgemeenten leggen in overleg met de regiogemeenten afspraken vast over de besteding van die middelen in zogenaamde regiovisies. De regiovisie is de basis voor beleid voor de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling.

De regionale aanpak wordt vastgelegd in de regiovisie. De lokale invulling zal moeten aansluiten op de regiovisie en worden vastgelegd in een lokaal beleidsplan over huiselijk geweld en kindermishandeling. Of worden vastgelegd als onderdeel in een ander beleidsplan zoals de WMO-kadernota. Belangrijk is om de plannen te vertalen in een uitvoeringsplan.

 

Opstellen regiovisieIn 2013 is een format gemaakt voor het opstellen van een regiovisie. Een regiovisie bestrijkt over het algemeen een periode van vier jaar. In de meeste regio’s zijn regiovisies opgesteld die lopen tot 2018 of 2019. Het moment van opstellen van een nieuwe regiovisie dient zich dus al aan. U kunt er ook voor kiezen om de regiovisie jaarlijks te actualiseren. Bekijk ieder jaar welk thema inmiddels zodanig ontwikkeld is dat het in de regiovisie aangepast moet worden. Door het actualiseren blijft uw regiovisie actueel.

Voorbeelden van regiovisies uit diverse regio’s vindt u in de toolkit van RegioAanpak Veilig Thuis. Deze toolkit bevat ook andere nuttige documenten.

Specifiek voor de aanpak van kindermishandeling heeft de Taskforce kindermishandeling en seksueel misbruik in december 2016 een handreiking (pdf) geschreven voor gemeentebesturen. De Koplopergroep wethouders van deze taskforce geeft daarin vele suggesties voor hoe de gemeente regie houdt op de aanpak van kindermishandeling.

Wettelijke kaders

De regiovisie en lokale beleidsplannen zijn een uitwerking van de wettelijke kaders. Een aantal wetten en bestuurlijke afspraken beschrijven de taken en verantwoordelijkheden van een gemeente als het gaat om preventie en aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling.

Ketensamenwerking

Behalve samenwerking tussen regiogemeenten is er ook sprake van samenwerking met vele organisaties in het veld, de zogenoemde ketensamenwerking. Het beschermen van inwoners van een gemeente tegen huiselijk geweld en kindermishandeling overstijgt de belangen van de afzonderlijke organisaties.

Transitie en transformatie

Bij het herzien van een regiovisie of de lokale uitwerking is het goed om (nogmaals) te checken of in de beleidsdoelen alle uitgangspunten van de transformatie van de jeugdsector tot hun recht komen.

Hulp nodig?Het Nederlands Jeugdinstituut en Movisie kunnen u helpen bij het opstellen van uw nieuwe regiovisie. Afhankelijk van uw vraag kunnen wij in nauwe afstemming met de betrokken partijen de nieuwe regiovisie formuleren en praktisch uitvoerbaar maken.

Neem contact op met de expert

Monitoren en evalueren

Ook voor de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling geldt de beleidscyclus:

  • Analyse van landelijke en lokale ontwikkelingen
  • Visie vertalen in een uitvoeringsnota
  • Beleid monitoren, evalueren en bijsturen

Nu de looptijd van de eerste regiovisies bijna voorbij is en nieuwe worden opgesteld, is het goed om (opnieuw) stil te staan bij de vraag hoe u leert van het effect van het beleid tot nu toe. En als u nog weinig inzicht heeft in het effect, hoe u dat de komende jaren nauwkeuriger zou kunnen volgen.

Omvang en risicogroepen in kaart brengen

U heeft een beeld nodig van de omvang van de diverse vormen van huiselijk geweld en kindermishandeling om op termijn te kunnen zien of er sprake is van een afname. U wilt ook risicogroepen in kaart brengen in welke risicofactoren in uw gemeente aanwezig zijn. Er zijn vele bronnen die u hier inzicht in kunnen geven.

Cijfers

U heeft een beeld nodig van de omvang van de diverse vormen van huiselijk geweld en kindermishandeling om op termijn te kunnen zien of er sprake is van een afname. U wilt ook risicogroepen in kaart brengen in welke risicofactoren in uw gemeente aanwezig zijn. Er zijn vele bronnen die u hier inzicht in kunnen geven.

Gebruik bij het vormgeven van uw beleid de Monitor Aanpak Kindermishandeling en Huiselijk Geweld. Veel gemeenten zijn al bij de monitor aangesloten.

Bekijk monitor

Leren en verbeteren

Een leer- en verbetercyclus helpt bij het stellen van de juiste vragen aan de juiste betrokken partijen. De monitor aanpak kindermishandeling en huiselijk geweld geeft u inzicht over uitvoering en bereik van uw beleid.

Onderstaand model helpt gemeenten om, in combinatie met de gegevens uit de monitor, in zes stappen de gewenste (beleids-)resultaten op een systematische en effectieve manier te bereiken:

  1. Monitoring en ambities: hoe gaat het met onze inwoners en wat zijn onze ambities?
  2. Maatschappelijk resultaat: hoe maken we onze ambities meetbaar?
  3. Activiteiten: hoe zorgen voorzieningen voor kwaliteit?
  4. Input kwaliteit: hoe zorgen voorzieningen voor kwaliteit?
  5. Outcome: welke directe outcome leveren de voorzieningen?
  6. Verbetercyclus: hoe kunnen gemeenten en voorzieningen de outcome verbeteren?

Een voorbeeld van de vertaling van dit model voor de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling ziet u hier (klik voor groot):

Leer-en-verbetercyclus.jpg

Integrale aanpak