Preventie

Bij de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling speelt preventie een belangrijke rol. Het kan lastig zijn om een preventiebeleid vorm te geven. Wij vertellen u waarom preventie nodig is. En hoe u er mee aan de slag kan. Er zijn concrete en effectieve programma’s beschikbaar.

Belang van preventie

Individuele en maatschappelijke ontwikkeling
De gevolgen van kindermishandeling zijn groot en strekken zich uit naar de volwassen leeftijd. De gevolgen treffen niet alleen het individu, maar ook de directe omgeving en de samenleving als geheel. Een belangrijke studie op dit terrein is de Adverse Childhood Experiences(ACE) study. Dit is een grootschalig onderzoek naar de gevolgen van schadelijke ervaringen als kind (o.a. mishandeling, misbruik, verwaarlozing en huiselijk geweld) voor de gezondheid en welzijn van volwassenen.

Maatschappelijke kosten
Huiselijk geweld en kindermishandeling kosten de samenleving direct en indirect veel geld. Directe kosten zijn bijvoorbeeld:

  • Acute medische (somatische) hulp;
  • Acute psychische hulp;
  • Jeugdhulp;
  • Jeugdbescherming;
  • Justitiële jeugdzorg: Politie, rechterlijke macht, onderwijs etc.

Indirecte kosten zijn bijvoorbeeld:

  • Latere medische zorg;
  • Speciaal onderwijs;
  • Criminaliteit;
  • Verminderde economische productiviteit;
  • Meer uitkeringen en arbeidsongeschiktheid.

Meerdink (2005) komt voor Nederland op basis van een prevalentie van 80.000 mishandelde kinderen per jaar tot een voorzichtige schatting van 950 miljoen euro aan maatschappelijke kosten per jaar. Bij het huidige prevalentiecijfer van 119.000 mishandelde kinderen komt dat bedrag op ruim 1.4 miljard euro per jaar.

Hoe geeft u preventiebeleid vorm?

  1. Beoordeel de situatie in uw gemeente
    Welke informatie heeft u over kinderen en gezinnen die risico lopen of te maken hebben met huiselijk geweld of kindermishandeling in uw gemeente?
  2. Bepaal wat u als gemeente kunt doen en hoe
    Maak bijvoorbeeld gebruik van onze acht tips voor preventiebeleid bij huiselijk geweld en tien actiepunten voor preventie van kindermishandeling.
  3. Stuur en monitor uw aanpak
    Maak gebruik van de Monitor aanpak kindermishandeling en huiselijk geweld.

De preventieactiviteiten laten zich onderverdelen afhankelijk van de doelgroep:

  • Universeel: alle inwoners van uw gemeente.
  • Selectief: groepen of gebieden met statistisch gezien een verhoogd risico.
  • Vroegsignalering: interventies bij gezinnen die eerste signalen van problemen afgeven, om escalatie te voorkomen.
  • Geïndiceerd: personen waarvan door screening duidelijk is geworden dat zij een grotere kans lopen om dader of slachtoffer te worden van kindermishandeling of huiselijk geweld. 

Voorlichting en deskundigheidsbevordering

Voorlichting aan professionals en de bevordering van hun deskundigheid is een extra taak voor Veilig Thuis, die u als gemeente kunt inkopen. In de transitie is vaak als eerste op deze taak bezuinigd. Er zijn echter grote voordelen als Veilig Thuis deze taak wel kan uitvoeren:

  • Veilig Thuis wordt geprofileerd als de expert op het terrein van kindermishandeling en huiselijk geweld.
  • Professionals en burgers worden gestimuleerd om Veilig Thuis te bellen als zij zich zorgen maken om een kind of gezin in hun omgeving.

kinderen-veilig.jpg

Alle professionals zijn (mede)verantwoordelijk voor de veiligheid van kinderen en gezinnen waar zij mee werken. Om dat laatste waar te kunnen maken is het juist van belang dat Veilig Thuis haar kennis deelt met professionals.

Deskundigheidsbevordering en ondersteuning voor aandachtsfunctionarissen kindermishandeling wordt aangeboden door de Landelijke Vakgroep Aandachtsfunctionarissen Kindermishandeling (LVAK).

Hulp bij formuleren beleid

De volgende informatie helpt u bij het vormgeven van preventie in uw gemeente:

In de Monitor Aanpak Kindermishandeling en Huiselijk Geweld wordt een link gelegd met 19 ambities die u in uw gemeente kunt nastreven, waaronder tien actiepunten voor de preventie van kindermishandeling.

Direct aan de slag met de monitorWilt u meer werk maken van preventie en weten welke maatregelen u kunt nemen om uw beleid daarop aan te scherpen? Het Nederlands Jeugdinstituut en Movisie kunnen daarbij helpen. Ook hoe u de uitvoering en effecten van dat beleid kunt monitoren en borgen.

Neem contact op met de expert

Landelijk beleid