LHBT

Als we de landelijke cijfers vertalen naar gemeenten, dan bestaat zo’n 6 à 7% van de burgers in uw gemeente uit lesbische vrouwen, homoseksuele mannen, biseksuelen en transgenders (LHBT’s). Voor het maken van inclusief beleid is het van belang om daarbij ook de (seksuele) diversiteit van deze inwoners mee te nemen.

Hoewel seksuele diversiteit en genderdiversiteit steeds meer geaccepteerd lijkt, is er ook nog vaak sprake van schijntolerantie. Het is lang niet voor iedereen makkelijk en vanzelfsprekend anders te zijn, hier open over te zijn en te kunnen participeren. Zo is ‘homo’ nog steeds een veelgebruikt scheldwoord. Komen bij jongeren die twijfelen over LHBT gevoelens pogingen tot zelfmoord 4 tot 5 keer vaker voor. En hebben ouderen vaker te maken met psychische klachten, depressiviteit, eenzaamheid en isolement. Daarnaast is de situatie binnen de vluchtelingenopvang ook heel actueel.

'We willen een stad zijn waar iedereen meedoet en zich veilig voelt: of je nu man, vrouw of transgender bent, oud of jong, gay of straight’, wethouder Klein, Den Haag

De gemeente is er door en voor burgers. Dat betekent dat ambtenaren, politici en bestuurders een verantwoordelijkheid hebben bij het geven van het goede voorbeeld rond respect en burgerschap.

Aandachtspunten

In de volgende vijf aandachtspunten lichten we toe wat u als gemeente kunt doen om LHBT-emancipatie in uw gemeente te bevorderen.

1. Inbedden in bestaand beleid

Om structureel aandacht te blijven besteden aan de positie van LHBT-burgers, biedt inbedding in het algemeen beleid van de gemeente de beste kansen, bijvoorbeeld in het Wmo beleid of in het  Inclusie beleid. Door aandacht voor LHBT-burgers op te nemen in het college programma vindt mainstreaming van beleid plaats en kunnen meerdere aspecten van LHBT-beleid ingebed worden in andere programma’s. Vervolgens kan dit beleid worden uitgewerkt naar programma’s zoals veiligheid, onderwijs, gezondheidszorg, sport.

LHBT in uw beleid opnemen zonder extra geld uit te geven?Download de handreiking LHBT-beleid

2. Samenwerking

Voor het opstellen en uitvoeren van beleid is het van belang samen met belangenorganisaties speerpunten vast te stellen en prioriteiten te stellen. Belangenorganisaties en zelfhulpgroepen zijn vaak zeer actief en betrokken. Samenwerking en partnerschap zijn essentieel voor succes en gezamenlijke verantwoordelijkheid. Investeren in een sterk LHBT-netwerk van belangenorganisaties en zelfhulpgroepen kan veel resultaat opleveren. Gemeenten kunnen organisaties financieel of professioneel ondersteunen, maar ook andere vormen van samenwerking zijn mogelijk.

Uit ervaring blijkt dat de gemeente een krachtige rol kan hebben in het verbinden van lokale partijen waardoor meer gerealiseerd kan worden. We zien in toenemende mate dat belangenorganisaties gezamenlijk verantwoordelijk worden gesteld voor de uitvoering. Dit kan bijvoorbeeld door diverse organisaties uitsluitend gezamenlijk financieel te ondersteunen.

 

Regenbooggemeenten

In Nederland zijn momenteel 45 zogeheten Regenbooggemeenten die werk maken van inclusief beleid voor LHBT’s. Zij hebben met de minister van OCW een convenant ondertekend waarin ze verklaren dat zij de sociale acceptatie, veilig-heid en emancipatie van LHBT‘s willen verbeteren.

Movisie ondersteunt de Regenboogsteden met kennis en advies. Daarbij geldt dat de opgedane kennis en publicaties ook wordt aangeboden aan alle gemeenten in Nederland. Want juist op lokaal niveau is het belangrijk dat gemeenten, instellingen en organisaties actief uitdragen dat zij oog hebben voor hun LHBT-burgers en beleid hierop afstemmen. Bekijk in deze publicatie hoe deze regenbooggemeenten dit hebben aangepakt.

3. Voorbeeldfunctie

Er zijn verschillende manieren voor een gemeente om te laten zien dat LHBT’s zichzelf kunnen zijn in de gemeente. Allereerst door in uw communicatie naar burgers zichtbaar te maken dat diversiteit (h)erkent wordt. Door LHBT informatie op te nemen in de diverse communicatie kanalen van de gemeente wordt voor bewoners duidelijk dat de gemeente er belang aan hecht dat LHBT’s zichzelf kunnen zijn in hun stad.

Profilering van LHBT-activiteiten en –informatie

U als gemeente kunt laten zien dat u aandacht heeft voor LHBT-burgers.

  • Hang op LHBT-feestdagen de regenboogvlag uit. Op 17 mei is het IDAHOT (International Day Against Homophobia and Transphobia). Op 11 oktober is het Coming Out Dag  en de tweede vrijdag van December is Paarse vrijdag.
  • Plaats foto’s van een homo of lesbisch stel of transgenders op uw website of brochures. Door deze beelden straalt u als gemeente uit dat u aandacht heeft voor de diversiteit van burgers. Voeg aan de gemeentelijke website een aparte pagina toe met informatie over LHBT activiteiten en links naar organisaties. Gebruik ook uw digitale mogelijkheden om relevant nieuws te verspreiden.
  • In de formulieren en standaardbrieven van de gemeente kan rekening gehouden worden met seksuele en genderdiversiteit, bijvoorbeeld door het invulveld vrouw en man niet verplicht te stellen.
  • Ondersteun evenementen van belangenorganisaties met de aanwezigheid van politieke vertegenwoordigers. En besteed bij lokale evenementen en tradities aandacht aan seksuele en genderdiversiteit.
  • Ook kunt u deskundigheidsbevordering over diversiteit bij eigen medewerkers agenderen. Denk hierbij aan een training van loketmedewerkers of handhavers. En is er aandacht voor diversiteit binnen het eigen personeelsbeleid?
Voorbeeld Gemeente OssDe gemeente Oss heeft een eigen webpagina op de gemeentelijke website. Hierop staan foto’s van bekende en onbekende bewoners met hun tekst over diversiteit.

4. Veiligheid

Uit diverse onderzoeken komt naar voren dat discriminatie en agressie tegen LHBT’s nog veelvuldig voorkomen. LHBT’s zijn vaker slachtoffer van geweldsdelicten. Transgenders zijn vaker slachtoffer van geweld. Het Agentschap voor de Grondrechten van de EU organiseerde in 2012 een internetpeiling onder 90.000 LHBT’s van 28 landen van Europa. Hierin kwam naar voren dat een kwart van de transgenders in de voorgaande 5 jaar te maken had met geweld, 49% werd geïntimideerd of bedreigd. Naar verhouding zijn er veel minder incidenten bij de politie bekend. Van veel incidenten wordt geen aangifte gedaan vanwege schaamte. Ook is het vaak moeilijk te bewijzen dat het specifiek om homo- of transgenderhaat gaat.

Tips om de veiligheid te verbeteren

  • Besteed in het beleid van uw gemeente expliciet aandacht aan veiligheid op straat voor LHBT’s.
  • Train wijkregisseurs en politie agenten in de aanpak van anti-LHBT geweld en de omgang met slachtoffers.
  • Zorg voor een nauwe samenwerking tussen politie, gemeente en de LHBT-belangenorganisatie m.b.t. veiligheid
  • Werk samen met de politie om de aangifte en meldingsbereidheid te vergroten en slachtoffers beter te ondersteunen.
  • Bij incidenten in de woonomgeving kan de gemeente haar leiderschap tonen. Bijvoorbeeld bij situatie waar mensen worden gepest is het van belang dat een gemeente zo snel mogelijk kenbaar maakt dat dit gedrag niet wordt getolereerd.

5. Monitoring 

Veel gemeenten maken gebruik van burgeronderzoeken, stadspeilingen, veiligheidsmonitoren, jeugdmonitoren of gezondheidsmonitoren. Op deze manier kunnen burgers bevraagd worden over wensen, behoeften, problematiek en specifieke thema’s. Door in deze monitoren vragen toe te voegen over seksuele en genderdiversiteit kan een gemeente meer zicht krijgen op de leefsituatie en mogelijke problematiek van LHBT burgers. Een specifieke LHBT monitor biedt mogelijkheden voor signalering waardoor duidelijk wordt op welke terreinen specifieke aandacht noodzakelijk is.