Movisie-vervangende-zorg

‘Burger staat centraal bij vervangende mantelzorg’

Praktijkvoorbeeld vervangende zorg Gemeente Maassluis
Nieuws • 24 april 2017

Meneer Dijkstra* (81) heeft lichte dementie. Hij gaat twee keer per week naar de dagopvang. Dit geeft zijn vrouw, die voor hem zorgt, wat tijd voor haar zelf. Door de dagopvang redden ze het samen goed, er is geen andere ondersteuning nodig. Mevrouw Dijkstra komt op een dag met spoed in het ziekenhuis te liggen. Meneer Dijkstra kan niet alleen thuis zijn. Er is vervangende zorg nodig. Wie regelt en betaalt deze zorg?

Wettelijk gezien is respijtzorg primair een taak voor gemeenten. Maar wanneer houdt het op bij Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en wanneer begint het bij de Zorgverzekeringswet (Zvw) of Wet langdurige zorg (Wlz)? Hierbij is goede samenwerking tussen de verschillende partijen van belang.

In de regio MVS (Maassluis, Vlaardingen, Schiedam) zijn er tussen de uitvoerders en financiers van de zorg en ondersteuning (de gemeenten, het uitvoeringsorgaan ROGPlus, het zorgkantoor en DSW Zorgverzekeraar) afspraken gemaakt over de samenwerking middels een convenant. Ze kennen elkaar en weten elkaar goed te vinden. Wanneer onduidelijk is wie wat betaalt, wordt er met elkaar overlegd.

'De burger krijgt antwoord van ons, ook al staat hij misschien niet direct aan het goede loket'

Gemeenten en verzekeraar proberen de cliënt zo goed mogelijk te bedienen en zo min mogelijk door te verwijzen als dat niet nodig is. Dit betekent bijvoorbeeld dat wanneer een cliënt met een Wmovraag of Jeugdwetvraag bij de zorgverzekeraar aanklopt, de vraag zo adequaat mogelijk wordt beantwoord. Eventueel door achter de schermen informatie bij de betreffende gemeente in te winnen. Suzanne van DSW: ‘De burger krijgt antwoord van ons, ook al staat hij misschien niet direct aan het goede loket.’ De afspraak om de burger hoe dan ook te helpen is een van de zaken die zijn opgenomen in het convenant.

Planbare respijtzorg op korte termijn

Wanneer een mantelzorger op korte termijn vervangen moet worden, bijvoorbeeld door vakantie of operatie, wordt hieraan altijd voorrang gegeven. Deze vragen komen rechtstreeks bij ROGplus (Wmo-uitvoering) binnen. Wanneer er snel gehandeld moet worden, wordt telefonisch contact opgenomen met de mantelzorger en zorgvrager. Er wordt besproken welke vervangende zorg nodig is: verzorging of verpleging thuis, logeren of kortdurend verblijf. Ingrid, van de gemeente Maassluis: ‘De burger helpen staat op de eerste plaats.’

Crisisregelingen

De regio MVS en H4 hebben een eigen crisisregeling voor de verschillende doelgroepen. DSW Zorgverzekeraar heeft in 2016 een telefonische dienst laten opstarten voor toeleiding van crisissituaties in de Verzorging en Verpleging. De Acute dienst wordt uitgevoerd door Careyn (zorg- en welzijnsorganisatie). De dienst is vooral bedoeld om huisartsen buiten kantoortijden te ontlasten. Dit was nodig vanwege het langer zelfstandig thuis wonen van mensen. Hierdoor is er een toename waar te nemen van zware zorgvragen achter de voordeur en ook een toename in crisissituaties. Een spoedvraag komt meestal binnen bij de huisarts. De huisarts meldt de crisissituatie bij de Acute Dienst. De Acute Dienst maakt de inschatting of er opname of wijkverpleging nodig is. De zorg wordt eerst geregeld, achteraf wordt bepaald (door de zorgaanbieder) welke financiering aan de orde is: Wlz, Eerstelijns Verblijf vanuit de Zvw of respijtzorg vanuit de Wmo. In de meeste gevallen worden mensen vanuit huis met spoed opgenomen ten laste van de Zvw (ELV) of de Wlz.

Een spoedvraag komt meestal binnen bij de huisarts.

De crisisregeling GGZ wordt uitgevoerd door crisisdienst GGZ Delfland. Een aanmelding komt binnen via de huisarts. Deze crisisregeling valt onder de Zvw. De crisisregeling Verstandelijk Gehandicapten wordt uitgevoerd door MEE ZHN. Een aanmelding komt via een professional binnen. Daarna wordt er acuut gezocht naar vervangende zorg. Vaak betreft dit intramurale zorg. MEE heeft een goede samenwerking met andere zorginstanties, zodat bij crisis de cliënt altijd geplaatst kan worden. 

Adviezen Ingrid van gemeente Maassluis geeft adviezen voor andere gemeente die respijt- en spoedzorg goed willen organiseren:

  • Zoek informatie over subsidie- en crisisregelingen en vormen van opvang.
  • Zorg voor een acute dienst
  • Bespreek casussen met elkaar
  • Kijk achteraf wie er betaalt
  • Maak het beheersbaar en praktisch
  • Durf nieuwe dingen te proberen
Roos Scherpenzeel

Heeft u een vraag? Neem contact op met onze expert.

Roos Scherpenzeel

Mantelzorg