Samenwerking eerstelijnszorg

Het is belangrijk dat mantelzorgers in balans blijven. Veel mantelzorgers vinden het tijdig aanvragen van ondersteuning moeilijk, met als risico dat zij overbelast raken. Daarom is het belangrijk dat onder andere professionals in de eerstelijns daar oog voor hebben. Een goede samenwerking tussen gemeente en eerstelijnszorg draagt bij aan de signalering en preventie van overbelaste mantelzorgers.

Vanuit de Wmo proberen beleidsadviseurs van gemeenten de ondersteuning van mantelzorgers zo goed mogelijk te organiseren. Hiervoor is het van belang de samenwerking met andere partijen in de regio te zoeken. De eerstelijnszorg is in dat geval een belangrijke partner. Ondanks dat de ondersteuning van mantelzorgers geen specifieke zorg is die bijvoorbeeld huisartsen verlenen, kan de huisarts wel een zinvolle bijdrage leveren in de signalering en preventie van overbelaste mantelzorgers. Bijvoorbeeld omdat overbelaste mantelzorgers stress kunnen ervaren met als gevolg het ontwikkelen van lichamelijke klachten. Door daar als huisarts of andere eerstelijnszorgverlener oog voor te hebben, kan erger worden voorkomen. De huisarts kan dan doorverwijzen naar de ondersteuningsmogelijkheden van de gemeente.

Daarnaast zijn er nog meer taken die de eerstelijnszorg op kan pakken om mantelzorgers (verder) te ondersteunen. Bijvoorbeeld door de rol van mantelzorgers te erkennen. Ook weten we dat het bieden van tijd en persoonlijke aandacht een preventieve werking heeft. Het uiteindelijke doel van de samenwerking met de eerstelijnszorg, is mantelzorgers ondersteuning waar nodig zodat zij in balans blijven.

Hoe kunt u bijdragen aan de juiste belans voor mantelzorgers?Bekijk het balansmodel

De samenwerking houdt natuurlijk niet op bij de eerstelijnszorg. Ook welzijn(instellingen) en bewoners spelen een rol in de lokale samenwerking rond het ondersteunen van mantelzorgers. Denk daarbij aan de ondersteuning bij huishoudelijke hulp en collectieve mantelzorgondersteuning zoals een mantelzorgcafé en lotgenotencontact. Een duurzame samenwerking vanuit de gemeente met eerstelijnszorg en welzijn zorgt ervoor dat mantelzorgers veel sneller goede zorg of ondersteuning op de juiste plaats krijgen. Daarnaast zie je steeds meer dat bewoners samenwerken en bijvoorbeeld aandacht vragen voor thema’s als eenzaamheid of mantelzorgondersteuning. In de lokale samenwerking kunnen gemeenten (cross)verbindingen tussen deze partijen leggen om elkaar zo te versterken en te werken aan een integrale aanpak en duurzame mantelzorgondersteuning.

Samenwerking-eerstelijnszorg.PNG

Een goede samenwerking tussen gemeente en eerstelijnszorg kan mantelzorgers helpen beter in balans te blijven. Onder meer omdat de eerstelijnszorg een belangrijke rol kan vervullen in de signalering en preventie van mantelzorgers die overbelast zijn of dreigen te raken. Maar hoe werk je als gemeente nou samen met de eerstelijnszorg? Met wie en hoe leg je contact? En welke hulpmiddelen kan de eerstelijnszorg nou gebruiken in het ondersteunen van mantelzorgers?

  • Infographic Samenspeldeze infographic brengt de verschillende aspecten van samenwerking met informele zorg in kaart: ambitie, belang, relatie, organisatie en proces. Het model belicht de ingrediënten voor een succesvolle samenwerking rondom informele zorg en linkt naar handzame tools om in te zetten.
  • Preventieve Ondersteuning Mantelzorgers (POM): Met de POM-methodiek worden mantelzorgers vroegtijdig opgespoord en wordt de belasting van de mantelzorger in kaart gebracht. Ook krijgen mantelzorgers, bijvoorbeeld in de vorm van een gids, een overzicht van de ondersteuningsmogelijkheden waar zij in de gemeente gebruik van kunnen maken. Deze methode zet in op het voorkomen van overbelasting bij mantelzorgers door hen proactief ondersteuning aan te bieden.
  • Mantelzorgspel: met het MantelzorgSpel worden professionals bewust van de noodzaak van goed samenspel met mantelzorgers. Het is een soort ganzenbord dat uit drie soorten vragen bestaat, die aanzetten tot discussie: casusvragen, stellingvragen en kennisvragen. Als beleidsadviseur kunt u dit spel gebruiken om samen met de eerstelijnszorg in uw gemeente bewustzijn te creëren om aandacht te schenken aan mantelzorg. Het spel levert kennis en inzicht op waar mantelzorgers mee te maken hebben. Bewustwording onder de eerstelijnszorg kan leiden tot een betere signalering en doorverwijzing naar de gemeentelijke mantelzorgondersteuning.