den-haag-event

Betrekken, luisteren en samenwerken

Hoe gaat gemeente Den Haag om met burgerinitiatieven?
Nieuws • 14 november 2017

Bewoners betrekken bij plannen en ideeën om de stad beter te maken. Hoe doe je dat? De gemeente Den Haag organiseert bijeenkomsten voor burgers, initiatiefnemers en ambtenaren om elkaar te inspireren en van elkaar te leren. In gesprek met Joris Wijsmuller, wethouder Haagse Stadspartij, en Mohamed el Achkar, directeur Dienst Publieke Zaken, naar aanleiding van de bijeenkomst ‘Eerste Hulp bij #stadmaken voor ambtenaren’ (8-11).Met meer dan een half miljoen inwoners is Den Haag een stad in beweging. Er zijn veel initiatieven en ideeën van bewoners én een actief gemeentebestuur dat wil aansluiten bij behoeften van bewoners. Joris Wijsmuller, wethouder: ‘In het coalitieakkoord ‘Vertrouwen op Haagse kracht’ hebben we op verschillende terreinen uitgewerkt hoe je samen kunt werken met bewoners. Dat is een proces dat je als gemeentebestuur moet blijven onderhouden. Samen op zoek gaan naar mogelijkheden. Om die reden houd ik ook spreekuur en speeddates. Erg leuk om van bewoners te horen wat er speelt en wat zij nodig hebben.’

Joris-en-mohamed-630.jpg

Links: Joris Wijsmuller / rechts: Mohamed el Achkar

Nieuwe uitdagingen

Het is belangrijk, zo beaamt Mohamed el Achkar, dat dit vanuit het gemeentebestuur en management ondersteund wordt. De snel groeiende stad en veranderende samenleving stelt de stad voor nieuwe uitdagingen. ‘Laat zien dat je het als bestuurder belangrijk vindt. Als algemeen directeur Publiekszaken heb ik ambtenaren een ja-ja-sleutelhanger gegeven. Denk niet aan ‘nee’ als een “ja” mogelijk is. Het is ook belangrijk om te kijken naar competenties van medewerkers. Wat we steeds meer nodig hebben, is medewerkers die op interactie gericht zijn. Als je bijvoorbeeld kijkt naar groenbeheerders, vroeger waren zij de specialisten en bepaalden zij hoe het perkje eruit kwam te zien. Nu denken bewoners actief mee als het gaat om groen in de stad.’ Als wethouder heeft Wijsmuller de open houding naar de stad omarmd én bewaakt hij deze ook. ‘Bij stukken die ik te zien krijg, vraag ik: op welke wijze zijn bewoners hierbij betrokken geweest? Ik probeer zelf het goede voorbeeld te geven en probeer de ambtenaren scherp te houden.’

'In het managementteam zet ik een extra stoel neer: de stoel van de burger'

Extra stoel

Toch kunnen ook in Den Haag de ambtenaren niet de hele dag de stad in. Het gaat vooral om de houding, benadrukt El Achkar. ‘In het managementteam zet ik een extra stoel neer: de stoel van de burger. We vergaderen op plekken in de stad waar inspirerende initiatieven worden genomen. Ook staat er een belletje op de tafel waar gespreksdeelnemers mee kunnen aangeven dat er teveel vanuit het systeem wordt gesproken. Als gemeente vinden we het belangrijk dat je bij alles bedenkt: worden bewoners er beter van?’

voeten-den-haag-630.jpg

In beweging

Ambtenaren van de gemeente worden actief uitgenodigd in deze beweging mee te komen, zo vertelt El Achkar. Vandaar ook de bijeenkomst over #samenstadmaken. Ambtenaren deelden ervaringen en tips hoe nog beter met initiatieven en ideeën uit de stad om te kunnen gaan. Ook waren er werksessies met en door initiatiefnemers en een speeddate met bewoners. De Dienst Publiekszaken is aanjager, maar: ‘… bij andere diensten wordt ook veel initiatief genomen.’ Het gaat vooral om houding, daar is hij van overtuigd. ‘De ambtenaren willen in de beweging meekomen omdat ze er zelf als vrijwilliger of burger tegenaan lopen, maar ook omdat ze beseffen dat de relatie burger overheid aan het veranderen is. De uitdaging is om hen minder vanuit het systeem te laten denken. Stimuleer het hebben van lef. Keur ideeën niet direct af. En werk van buiten naar binnen, in plaats van andersom.’ Wethouder Wijsmuller vult aan: ‘Veel burgerinitiatieven bevinden zich op het snijvlak van domeinen. Dan wordt het dus spannend. De gemeente is toch vaak nog heel verkokerd georganiseerd. Soms is niet duidelijk wie probleemeigenaar is, maar het kan ook zijn dat een burger bij het verkeerde loket heeft aangeklopt.’

'De ambtenaren willen in de beweging meekomen omdat ze er zelf als vrijwilliger of burger tegenaan lopen, maar ook omdat ze beseffen dat de relatie burger overheid aan het veranderen is'

Witte elite

Niet iedereen participeert in de participatiesamenleving, zo concludeerde Movisie. De NOS stelde dat de participatiesamenleving vooral iets voor hogeropgeleiden is. Herkenbaar? Wijnmuller: ‘Dat het om een witte elite zou gaan, herken ik, maar het is aan het veranderen. Dat vraagt iets van ons als gemeentelijke organisatie. Hoe zorgen we ervoor dat de mensen die nu nog niet participeren, dat wel gaan doen? Wij willen het liefst ook veel jonge bewoners op onze bijeenkomsten zien. Daarom werken we bijvoorbeeld samen met de Haage Hogeschool. Ik snap ook wel dat niet iedereen naar de werkateliers kan komen, dus vraagt dat van ons ook creativiteit qua vorm, tijd en uitvoering.’

Wordcloud.png

Hoe staat het er eigenlijk voor met de participatiesamenleving? Daarover publiceerden Wil Verschoor en Daan de Bruijn een artikel. Wil Verschoor stond op de conferentie in Den Haag stil bij aspecten die voor ambtenaren van belang zijn: ‘Het principe van mogen en kunnen ‘scharrelen’ als ambtenaar, door ook onder de radar te kunnen acteren, dat helpt bewoners en initiatieven verder. Ga terug naar de bedoeling: wat wil je met elkaar bereiken? Denk niet vanuit regels, maar vanuit mogelijkheden!’ In Den Haag zijn er overigens volgens wethouder Joris Wijsmuller geen scharrelambtenaren maar ‘Vrije jongens en Vrije meisjes’ (hij doelt daarmee op typetjes van Kooten&De Bie: Jacobs en Van Es).
Wil Verschoor

Heeft u een vraag? Neem contact op met onze expert.

Wil Verschoor