Organiseren van lokale samenwerking

Een goede samenwerking tussen partijen is essentieel om de participatie en zelfredzaamheid van burgers in uw gemeente te bevorderen. Hoe organiseert u dat in uw gemeente? Hoe kunt u een integrale aanpak bewerkstelligen waarmee juist ook de burgers met een meervoudige zorgbehoefte geholpen zijn? Wat kunnen de wijkteams hierin betekenen? 

Waarom is samenwerken belangrijk?

De decentralisaties hebben voor een enorme verschuiving gezorgd. Met de Wmo 2015 is de verantwoordelijkheid voor het uitvoeren van sociaal beleid komen te liggen bij publieke en private organisaties en burgers. Dit betekent een andere rol voor gemeenten waarbij het bevorderen van samenwerkingsrelaties van groot belang is. Daarbij moet er een samenhangend beleid zijn tussen verschillende levensdomeinen zoals inkomen, dagbesteding of werk en geestelijke gezondheid, Een integrale aanpak waarbij het perspectief van de burger centraal staat.

Daarbij is het van belang dat er samengewerkt wordt tussen:

  • Gemeenten, zorginstellingen en maatschappelijke organisaties.
  • Gemeenten en cliënten om gezamenlijk de ondersteuningsbehoefte en oplossingen te organiseren.
  • En natuurlijk tussen verschillende beleidsafdelingen, bijvoorbeeld in de verbinding van de Wmo en de Participatiewet. De helft van de cliënten in de Participatiewet krijgt immers ook ondersteuning vanuit de Wmo.

Hoe kun je als gemeente samenwerking organiseren?

Het Verwey-Jonker instituut heeft Vijf sturingsmodellen  om Wmo-beleid te ontwikkelen en uit te voeren:

  1. Integrale beleidsturing
  2. Ketensturing
  3. Vraagsturing
  4. Frontlijnsturing
  5. Expertsturing.

Ga voor een korte uitleg over deze sturingsmodellen naar Wmo to go.

Participatiewiel

Ook het Participatiewiel kan gebruikt worden om samenwerking te organiseren. Deze veel gebruikte tool laat de samenhang zien in activiteiten en wettelijke kaders die participatie bevorderen. Het biedt zo gemeenten inzicht in de kansen en mogelijkheden voor een integrale aanpak. 

Maar met sturing alleen ben je er nog niet. Samenwerking vindt niet alleen plaats tussen gemeenten en maatschappelijke organisaties en burgers, maar ook tussen maatschappelijke organisaties onderling en uiteindelijk ook tussen individuen met verschillende rollen: die van uitvoerende professionals, het management, het bestuur, de cliënt of bewoner en, niet te vergeten, de financier.

In de publicaties Samenwerken tussen zorg en welzijn: nu is de tijd en Samenwerken in de wijk vindt u antwoorden op vragen als:

  1. Hoe maak ik als ambtenaar ruimte in mijn volle agenda en takenpakket?
  2. Hoe kan ik de juiste samenwerkingspartners vinden en relevante contacten opbouwen?
  3. Hoe kunnen we verschillende partijen op één lijn krijgen qua visie en werkwijze?
  4. Wat doen we met financiële schotten?
  5. Hoe verdelen we taken en verantwoordelijkheden?
  6. Hoe ga ik om met tegenstrijdige belangen en gevoelde concurrentie?
  7. Hoe vergroot ik mijn onafhankelijke positie?
  8. Hoe krijg ik meer mandaat en ruimte om te experimenteren?

Wijkteam opzetten of verbeteren

Wanneer u een wijkteam in uw gemeente opzet of de efficiëntie van bestaande teams wilt verbeteren, is het handig om op de volgende vragen een antwoord te formuleren:

  • Wat willen we van het wijkteam en hoe werken we daaraan?
  • Wat staat de nieuwe werkwijze in het wijkteam in de weg?
  • Op welke elementen kunt u als gemeente de efficiëntie en effecten van het wijkteam monitoren?
  • Welke beslissingen nemen we op welk moment?
  • Welke beslissingen beïnvloeden elkaar?

Beantwoord deze vragen met de vier hulpmiddelen die Platform31 heeft ontwikkeld. Tips en informatie voor startende en bestaande wijkteams vindt u ook op wijkteamswerken.nl. De adviezen zijn gebaseerd op ervaringen uit de praktijk

Werk en inkomen in sociale wijkteamsIn 2015 blijkt 37% van de sociale wijkteams een medewerker Dienst Werk en Inkomen als onderdeel van het team te hebben. Slechts in 11% van de gemeenten hebben wijkteams participatie als doelstelling. Dit is zeer laag, zeker omdat de Participatiewet sinds 1 januari 2015 van kracht is. Het lijkt erop dat gemeenten de focus leggenZo blijkt uit onze peiling uit 2015. op preventie (45%) en het voorkomen van zwaardere zorg (46%). 
Het is wenselijk als de inbreng van Werk en inkomen in de wijkteams verbetert. Niet alleen omdat er in de helft van de gevallen overlap bestaat tussen Wmo en participatiewet: meedoen op zich verbetert de gezondheid al.