Evalueren en Monitoren

Als gemeente wilt u graag weten of uw beleid effectief is en of de inwoner er beter van is geworden. Daarvoor is het nodig om effectiviteit én ervaringen in beeld te brengen. Movisie helpt u graag bij het in kaart brengen van outcome-indicatoren. Daarmee kunt u meten of uw beleid het gewenste effect sorteert.

Effectiviteit meten

Met behulp van de geformuleerde indicatoren kunt u in kaart brengen of de gewenste verandering inderdaad plaatsvindt. Gemeenten gebruiken eigen onderzoek en onderzoek van de aanbieders met wie zij een relatie hebben. Wanneer de cijfers afwijken van de verwachtingen is dat een aanleiding om daarover met elkaar in gesprek te gaan en op zoek te gaan naar het verhaal achter de cijfers. Cijfers spreken niet voor zich. Mogelijk moet er iets in de activiteiten bijgesteld worden, is een bepaalde indicator toch niet geschikt of is er een externe beweging in de samenleving die van invloed is. Op deze manier werk je met elkaar op een cyclische manier aan het verbeteren van kwaliteit van hulp en ondersteuning, met de gewenste outcome als sturende factor (= outcomegericht werken).

Er zijn veel instrumenten ontwikkeld om de effectiviteit van het sociaal werk in kaart te brengen. Een overzicht hiervan vindt u op InstrumentWijzer.nl.

Ondersteuning nodig bij outcomegericht werken?Neem contact op met onze expert

Cliëntervaringsonderzoek

Naast effectonderzoek, dat zich richt op de vraag in hoeverre het doel van een activiteit behaald is, is het meten van cliëntervaringen (verplicht in de Wmo), waarin ervaringen van de cliënt centraal staan, van belang. Beide vullen elkaar aan. Een cliënt kan aangeven goede ervaringen te hebben met een activiteit die verder niet erg effectief is. Of andersom.

U kunt als gemeente het verplichte cliëntervaringsonderzoek uitbreiden met vragen die gerelateerd zijn aan het gewenste maatschappelijk resultaat en de geformuleerde indicatoren. Ervaren cliënten dat zij weer zelfstandig verder kunnen of zelfredzamer zijn? Voelen mantelzorgers zich minder overbelast? Zijn cliënten tevreden over het feit dat zij (nog) zelfstandig wonen?

Naast het (laten) uitvoeren van enquêtes kan het behulpzaam zijn om ook verhalen op te halen bij cliënten. Deze persoonlijke verhalen geven een gezicht aan de mensen achter de cijfers, kunnen betekenis geven aan de cijfers zelf en leiden tot meer inzicht in wat nodig is om bepaalde effecten te kunnen bereiken.

 

Benut resultaten om verbeteringen te realiserenAfhankelijk van de uitkomsten van de evaluatie kan er opnieuw een analyse van de match tussen vraag en aanbod gedaan worden of kan het geformuleerde beleid aangepast worden. Op basis van alle monitoringsgegevens wordt het gesprek gevoerd met de betrokken partijen, zoals: aanbieders, beroepskrachten, zorgvragers en mantelzorgers. Welke resultaten en effecten zijn er te zien? Is dit het beoogde effect? Waar zijn verbeteringen mogelijk en hoe pakken we dat met elkaar aan? Hiervoor kunt u bijvoorbeeld gebruikmaken van (elementen uit) de Appreciative Inquiry: ‘waarderend onderzoek’. De focus ligt op wat er werkt en goed gaat, en niet op wat er (nog) niet goed gaat.

Toezicht op kwaliteit

Toezicht is een van de kwaliteitsinstrumenten die een gemeente tot haar beschikking heeft, naast de eerder genoemde inkoop en monitoring. Deze instrumenten worden vaak uitgevoerd door verschillende afdelingen, en de uitdaging voor u als gemeente is om deze aan elkaar te verbinden en de uitkomsten van bijv. toezicht en het cliëntervaringsonderzoek te benutten om de kwaliteits- of inkoopcriteria aan te scherpen. En wel op zo’n manier dat er een lerende kwaliteitscyclus (Plan, Do, Check, Act) ontstaat, die bijdraagt aan het realiseren van de gewenste maatschappelijke resultaten en de vernieuwing die daarvoor nodig is.

U zult dan als gemeente erop moeten sturen dat ook de toezichthouder de omschakeling naar outcomegericht werken maakt en kijkt naar zowel inhoudelijke kwaliteit als naar proceskwaliteit in het licht van de gewenste maatschappelijke effecten. Teveel nadruk op verantwoording gaat ten koste van het leren en verbeteren van de kwaliteit van dienstverlening. Vandaar dat de leer en verbetercyclus van de gemeente een veel grotere rol moet gaan spelen in samenspraak met alle betrokkenen.

Beleid monitoren

Er is veel data beschikbaar waar u als gemeente gebruik van kunt maken. Zo maken veel gemeente gebruik van:

Om deze bronnen goed te kunnen benutten en te gebruiken voor het verbeteren van de kwaliteit van de zorg en dienstverlening in uw gemeente is het belangrijk van te voren de gewenste maatschappelijke effecten goed helder te hebben, zodat u weet welke gegevens u nodig hebt om te kunnen sturen op de inzet in het sociaal domein en waar aanvullend onderzoek nodig is.